Nga zyra te kantieri, nga biznesi personal te puna me kontratë, çdo ditë na jep mundësinë të tregojmë me jetën tonë se çfarë do të thotë të ndjekësh Jezus Krishtin.
A mund të jemi dishepuj të Jezusit edhe në punë?
Fjala «dishepull» mund të tingëllojë e vjetër, tepër fetare ose e lidhur vetëm me kishën dhe aktivitetet shpirtërore. Kur dikush na pyet nëse jemi dishepuj të Jezusit, ndoshta përgjigjemi me hezitim. Por, nëse e kuptojmë dishepullimin si një jetë në të cilën mësojmë çdo ditë nga Jezusi se si të duam, të punojmë, të sillemi dhe të ndikojmë te të tjerët, atëherë kuptimi i tij bëhet shumë më i afërt.
Jezusi erdhi duke shpallur Mbretërinë e Perëndisë, një mënyrë të re jetese, që sjell shpresë në një botë të lodhur, të padrejtë dhe të plagosur. Të jesh dishepull i Tij do të thotë të lejosh që kjo Mbretëri të ndikojë në çdo fushë të jetës sonë.
Por, ku duhet të duket kjo jetë e re?
Për shumë shqiptarë që jetojnë në diasporë, një pjesë e madhe e javës kalon në vendin e punës. Disa punojnë në zyra, spitale, shkolla apo institucione publike. Të tjerë punojnë si elektricistë, hidraulikë, muratorë, shoferë, pastrues, punëtorë ndërtimi ose kontraktorë të pavarur. Disa drejtojnë biznese, ndërsa të tjerë përpiqen të ndërtojnë një jetë më të mirë për familjet e tyre duke punuar me orë të gjata, shpesh larg njerëzve të dashur.
Për shumë prej nesh, jeta në diasporë nënkupton sakrifica, përgjegjësi financiare, pasiguri dhe presion për të ecur përpara. Në këto kushte, besimi mund të kufizohet lehtësisht te e diela, te pjesëmarrja në kishë ose te lutjet para gjumit.
Por, a është Jezusi Zot vetëm i së dielës? A duhet të jetë besimi ynë i pranishëm vetëm gjatë takimeve të kishës, apo edhe gjatë një dite të zakonshme pune?
Bibla na kujton:
«Dhe çdo gjë që bëni, bëjeni me zemër, si për Zotin dhe jo për njerëzit.» (Kolosianëve 3:23)
Ky varg na sfidon ta shohim punën jo thjesht si një mënyrë për të fituar para, por edhe si një fushë ku mund të rritemi shpirtërisht, të shërbejmë dhe të pasqyrojmë karakterin e Krishtit.
Si duket, atëherë, dishepullimi në vendin e punës?
1. Vendi i punës bëhet një shkollë ku mësojmë nga Jezusi
Dishepullimi nuk do të thotë se kemi arritur përsosmërinë. Do të thotë se jemi ende duke mësuar nga Mësuesi ynë.
Në Ungjillin sipas Markut 10:21 lexojmë se Jezusi, përpara se t’i përgjigjej të riut pasanik, «e vështroi dhe e deshi». Jezusi nuk shihte vetëm pasurinë, statusin apo gabimet e njerëzve. Ai shihte personin përpara Tij.
Ky është një mësim i rëndësishëm edhe për vendin tonë të punës.
Në një zyrë, mund të kemi kolegë që na bezdisin, klientë që ankohen vazhdimisht ose drejtues me të cilët nuk pajtohemi. Në një kantier, mund të punojmë me njerëz që kanë prejardhje, zakone dhe bindje të ndryshme. Si kontraktorë, mund të përballemi me klientë që vonojnë pagesat, ndryshojnë kërkesat ose na trajtojnë pa respekt.
Është e lehtë t’i përgjigjemi secilit sipas mënyrës se si na trajton. Por Jezusi na thërret të mësojmë një mënyrë tjetër.
Të shohim tjetrin si një njeri të krijuar sipas shëmbëlltyrës së Perëndisë, me dinjitet dhe vlerë, edhe kur nuk pajtohemi me të.
Kjo nuk do të thotë të pranojmë padrejtësinë, të lejojmë abuzimin apo të heqim dorë nga kufijtë e shëndetshëm. Do të thotë të mbrojmë të vërtetën dhe drejtësinë pa humbur dashurinë dhe respektin.
Një dishepull i Jezusit mëson të dëgjojë përpara se të gjykojë, të përgjigjet me qetësi në vend që të shpërthejë dhe të kërkojë pajtim kur është e mundur.
Pyetja nuk është vetëm: «A e bëra mirë punën time sot?», por edhe: «A i trajtova njerëzit në mënyrën që do të mësoja nga Jezusi?»
2. Përdorim dhuntitë tona për të sjellë të mira në shoqëri
Perëndia nuk na ka krijuar të gjithëve me të njëjtat aftësi. Disa janë të zotë në organizim dhe drejtim, të tjerë në ndërtim, riparim, mësimdhënie, kujdes ndaj njerëzve, teknologji, financa apo krijimtari.
Dishepullimi nuk do të thotë që të gjithë duhet të bëhemi pastorë ose misionarë me kohë të plotë. Do të thotë që secili prej nesh të mësojë t’i përdorë dhuntitë që ka marrë për lavdinë e Perëndisë dhe të mirën e të tjerëve.
Mendo për elektricistin shqiptar që kryen punën me kujdes, duke mos rrezikuar sigurinë e familjes që do të jetojë në atë shtëpi. Mendo për hidraulikun që nuk shpik defekte për të kërkuar më shumë para. Për kontabilistin që është i saktë dhe i ndershëm. Për punonjësin e zyrës që ndihmon një koleg të ri të përshtatet. Për pronarin e biznesit që respekton punëtorët dhe i paguan në mënyrë të drejtë.
Këto nuk janë thjesht veprime të mira. Ato mund të jenë shprehje konkrete të besimit të jetuar.
Një kontraktor i krishterë mund ta shohë cilësinë e punës si pjesë të dëshmisë së tij. Një punonjës mund të kontribuojë duke sjellë ide të dobishme, duke zgjidhur probleme dhe duke ndërtuar marrëdhënie të shëndetshme. Një drejtues mund të përdorë autoritetin për të zhvilluar të tjerët, jo për t’i shfrytëzuar.
Në letrën drejtuar Efesianëve 2:10 thuhet se jemi krijuar në Krishtin Jezus për vepra të mira, të cilat Perëndia i ka përgatitur që më parë.
Prandaj, nuk duhet ta nënvlerësojmë vendin ku punojmë. Aty mund të jenë pikërisht njerëzit dhe nevojat për të cilat Perëndia dëshiron të na përdorë.
3. Dashuria duhet të jetë motivi pas punës sonë
Mund të jemi profesionistë të shkëlqyer, të fitojmë shumë para dhe të ndërtojmë një biznes të suksesshëm, por, nëse na mungon dashuria, diçka thelbësore mungon.
Apostulli Pal shkruan:
«Edhe sikur të kisha gjithë besimin, sa të zhvendosja malet, por të mos kisha dashuri, nuk do të isha asgjë.» (1 Korintasve 13:2)
Dashuria biblike nuk është thjesht një ndjenjë e bukur. Ajo shfaqet në mënyrën se si veprojmë, si flasim dhe si i trajtojmë njerëzit.
Në diasporë, ku shumë shqiptarë përpiqen të arrijnë siguri ekonomike, mund të biem në tundimin për ta matur suksesin vetëm me të ardhurat, pronat, klientët apo mundësitë që kemi fituar.
Por çfarë vlere ka suksesi, nëse për ta arritur kemi shkelur mbi të tjerët? Çfarë dëshmie japim kur flasim për Jezusin, por nuk i mbajmë premtimet? Çfarë kuptimi ka të dhurojmë në kishë, nëse në biznes mashtrojmë klientët ose i trajtojmë punëtorët pa dinjitet?
Dashuria mund të duket në një veprim shumë të thjeshtë: të mos e turpërosh një koleg që ka bërë gabim, të ndihmosh një punonjës të ri, të jesh i durueshëm me një klient të vështirë ose të mos përfitosh nga dikush që nuk i njeh mirë rregullat.
Për një shqiptar që punon si kontraktor, dashuria mund të nënkuptojë t’i shpjegojë klientit me ndershmëri se çfarë pune nevojitet dhe sa do të kushtojë. Për një menaxher, mund të nënkuptojë të dëgjojë shqetësimet e punonjësve dhe të mos i shohë ata vetëm si numra në një raport.
Për një punonjës zyre, mund të nënkuptojë të mos marrë pjesë në përgojime dhe të mos përhapë informacione që dëmtojnë të tjerët.
Dashuria nuk e përjashton profesionalizmin, drejtësinë apo llogaridhënien. Përkundrazi, i jep punës sonë një qëllim më të thellë.
Ne nuk punojmë me ndershmëri vetëm sepse dikush mund të na kontrollojë. Punojmë me ndershmëri sepse dëshirojmë t’i jemi besnikë Perëndisë dhe të mirën e tjetrit e marrim seriozisht.
4. Nëpërmjet nesh, dashuria dhe krijimtaria e Perëndisë bëhen të dukshme
Bibla na zbulon një Perëndi krijues, i cili sjell rregull, bukuri dhe jetë. Kur përdorim aftësitë tona për të ndërtuar, krijuar, riparuar, organizuar ose për të ndihmuar, mund të pasqyrojmë diçka nga kjo krijimtari.
Një marangoz që ndërton me mjeshtëri, një arkitekt që mendon për sigurinë dhe bukurinë, një programues që krijon zgjidhje të dobishme ose një infermier që kujdeset me dhembshuri, të gjithë mund ta përdorin punën e tyre për të mirën e njerëzve.
Edhe punët që duken të zakonshme kanë rëndësi. Një ndërtesë duhet pastruar. Një rrugë duhet mirëmbajtur. Një zyrë duhet organizuar. Një shtëpi duhet riparuar. Një familje ka nevojë për shërbime të besueshme.
Asnjë punë e ndershme nuk është e parëndësishme vetëm sepse nuk shihet nga publiku ose nuk sjell prestigj.
Për më tepër, mënyra si punojmë mund të sjellë shpresë. Në një mjedis ku njerëzit janë mësuar me mashtrimin, një njeri i ndershëm bie në sy. Në një vend ku mbizotëron konkurrenca e ashpër, një njeri që ndan njohuritë dhe ndihmon të tjerët sjell një frymë ndryshe. Në një ambient ku mbizotëron ankesa, dikush që punon me përkushtim dhe kërkon zgjidhje mund të jetë burim inkurajimi.
Kjo nuk do të thotë se çdo koleg do ta kuptojë besimin tonë ose se çdo veprim i mirë do të vlerësohet. Por jeta jonë mund t’i ndihmojë të tjerët të shohin se besimi në Krishtin nuk është vetëm një deklaratë fetare, por një realitet që ndikon në karakterin tonë.
Jezusi tha:
«Ashtu le të shndrisë drita juaj përpara njerëzve, që të shohin veprat tuaja të mira dhe të lëvdojnë Atin tuaj që është në qiej.» (Mateu 5:16)
5. Puna mund të jetë një thirrje nga Perëndia, jo vetëm një burim të ardhurash
Për shumë shqiptarë që kanë emigruar, puna është e lidhur ngushtë me historinë e sakrificës. Shumë kanë ardhur në Kanada dhe në vende të tjera me shpresën për t’u siguruar fëmijëve një të ardhme më të mirë. Kanë pranuar punë të vështira, kanë mësuar profesione të reja dhe kanë punuar me orë të gjata për të mbuluar qiranë, kredinë, faturat dhe nevojat e familjes.
Kjo përpjekje meriton respekt. Sigurimi i nevojave të familjes është përgjegjësi e rëndësishme.
Megjithatë, si të krishterë, mund të bëjmë një pyetje më të thellë: A është puna ime vetëm një mjet për të fituar para, apo mund të jetë edhe një mënyrë për t’i shërbyer Perëndisë?
Thirrja jonë kryesore është të ndjekim Jezusin. Brenda kësaj thirrjeje, ne mund të zbulojmë mënyra të veçanta për t’i përdorur aftësitë dhe mundësitë tona.
Për disa, kjo do të nënkuptojë të punojnë në shëndetësi, arsim, ndërtim apo shërbime sociale. Për të tjerë, do të nënkuptojë të krijojnë një biznes të ndershëm, të ofrojnë punësim të drejtë ose të ndihmojnë të rinjtë shqiptarë të fitojnë një profesion. Për dikë tjetër, mund të nënkuptojë të përdorë përvojën e vet për të ndihmuar familjet e sapoardhura të përshtaten në vendin e ri.
Jo të gjithë do ta ndiejnë se duhet të ndryshojnë profesionin. Shpesh, Perëndia na thërret ta jetojmë besimin pikërisht aty ku jemi, duke e bërë punën tonë me besnikëri dhe duke kërkuar mundësi për të mirën e të tjerëve.
Nëse jemi në një zyrë, le të jemi njerëz të besueshëm. Nëse jemi në një kantier, le të punojmë me përgjegjësi. Nëse kemi biznes, le ta drejtojmë me drejtësi. Nëse jemi punëdhënës, le të kujtojmë se njerëzit që punojnë për ne nuk janë thjesht kosto operative. Nëse jemi punonjës, le të mos e masim vlerën tonë vetëm me pagën ose pozitën që kemi.
Dhe nëse kemi mundësi të ndikojmë në jetën e të tjerëve, le ta përdorim atë mundësi për të ndërtuar dhe jo për të shfrytëzuar.
Puna jonë nuk është domosdoshmërisht e lehtë dhe jo çdo vend pune është një ambient i shëndetshëm. Ndonjëherë, besnikëria ndaj Krishtit mund të na kushtojë një përfitim, një klient ose një mundësi përparimi. Ndonjëherë, mund të na duhet të kundërshtojmë një veprim të pandershëm ose të kërkojmë një ambient më të drejtë.
Megjithatë, thirrja jonë nuk është thjesht të kemi sukses sipas standardeve të botës, por të jemi besnikë ndaj Zotit në mënyrën si e jetojmë jetën.
6. Si mund ta jetojmë dishepullimin në praktikë çdo ditë?
Dishepullimi në punë nuk kërkon gjithmonë veprime të mëdha. Shpesh fillon me vendime të vogla, të përsëritura çdo ditë.
Ja disa hapa praktikë për ne që jetojmë dhe punojmë në diasporë:
Para se të fillojmë punën, të lutemi. T’i kërkojmë Perëndisë urtësi, durim, ndershmëri dhe mundësinë për të qenë bekim për njerëzit që do të takojmë.
Të punojmë me ndershmëri. Të mbajmë premtimet, të respektojmë marrëveshjet, të jemi të saktë me orarin, faturat dhe pagesat, dhe të mos përfitojmë nga dobësia ose padija e tjetrit.
T’i trajtojmë njerëzit me dinjitet. Të mos i gjykojmë sipas prejardhjes, statusit ekonomik, profesionit apo bindjeve të tyre. Të dëgjojmë, të tregojmë respekt dhe të mos përdorim fjalë që poshtërojnë.
Të jemi dëshmitarë me fjalë dhe me vepra. Nuk kemi pse ta detyrojmë çdo bisedë të kthehet në debat fetar. Por, kur lind një mundësi e natyrshme, mund të ndajmë me përulësi se si besimi ynë në Jezusin ndikon në vendimet dhe shpresën tonë.
Të përdorim aftësitë për të ndihmuar. Të këshillojmë një të ri që kërkon punë, të ndihmojmë një familje të sapoardhur, të ndajmë përvojën profesionale ose të ofrojmë ndihmë aty ku ka një nevojë reale.
Të mos harrojmë familjen dhe pushimin. Dishepullimi nuk do të thotë të punojmë pa kufi ose të sakrifikojmë vazhdimisht shëndetin dhe marrëdhëniet tona. Edhe mënyra si kujdesemi për familjen, trupin dhe kohën tonë është pjesë e përgjegjësisë së krishterë.
Të reflektojmë në fund të ditës. Mund ta pyesim veten: Ku tregova dashurinë e Krishtit sot? Ku dështova? Kujt i detyrohem një falje? Çfarë duhet të ndryshoj nesër?
Kështu, dita e zakonshme e punës mund të bëhet një pjesë e rëndësishme e rritjes sonë shpirtërore.
Të jemi dishepuj të Jezusit nga e hëna deri të shtunën
Diaspora shqiptare ka shumë njerëz punëtorë, të aftë dhe të përkushtuar. Shqiptarët ndërtojnë shtëpi, drejtojnë biznese, kujdesen për të sëmurët, shërbejnë në institucione, punojnë në zyra dhe kontribuojnë çdo ditë në shoqëritë ku jetojnë.
Pyetja për ne si të krishterë nuk është vetëm nëse kemi arritur të ndërtojmë një jetë më të mirë, por edhe se çfarë lloj njerëzish po bëhemi gjatë këtij procesi.
A po bëhemi më të ndershëm, më të durueshëm dhe më të dhembshur? A po i përdorim aftësitë tona për të mirën e të tjerëve? A mund të shohin kolegët, klientët dhe punëdhënësit tanë diçka nga karakteri i Jezusit në mënyrën si punojmë?
Dishepullimi nuk kufizohet te kisha, te predikimi apo te aktivitetet e organizuara fetare. Ai përfshin edhe tavolinën e zyrës, kantierin e ndërtimit, automjetin e punës, dyqanin, biznesin familjar dhe çdo vend ku kalojmë ditët tona.
Nuk kemi pse të jemi të përsosur për të filluar. Duhet të jemi të gatshëm të mësojmë nga Jezusi dhe të lejojmë që Fryma e Shenjtë të na ndryshojë pak nga pak.
Në fund të fundit, puna jonë nuk është vetëm ajo që bëjmë për të siguruar jetesën. Ajo është gjithashtu një mundësi për të dashur, për të shërbyer, për të krijuar dhe për të qenë dëshmitarë të Mbretërisë së Perëndisë.
Le të mos jemi dishepuj të Jezusit vetëm të dielave, por edhe të hënave, të martave dhe në çdo ditë të zakonshme të punës.
Sepse, kudo që Perëndia na ka vendosur, aty mund të jetojmë besimin tonë dhe të bëhemi bekim për njerëzit që na rrethojnë.
«Dhe gjithçka që bëni, me fjalë ose me vepra, bëjeni të gjitha në emër të Zotit Jezus, duke e falënderuar nëpërmjet tij Perëndinë Atë.» (Kolosianëve 3:17)